Ẩm thực Nhật Bản luôn nổi tiếng với sự tinh tế, chú trọng vào chất lượng nguyên liệu và kỹ thuật chế biến đỉnh cao. Trong số các món ăn trứ danh, Sushi và Sashimi là hai đại diện tiêu biểu nhất, thường xuyên bị nhầm lẫn bởi những thực khách mới làm quen. Tuy nhiên, đối với các chuyên gia ẩm thực, sự khác biệt giữa hai món ăn này là rất rõ ràng, định hình nên hai trải nghiệm thưởng thức hoàn toàn riêng biệt. Bài viết này sẽ cung cấp hướng dẫn chi tiết, giúp quý vị dễ dàng 4. Món Nhật truyền thống: Phân biệt Sushi và Sashimi chuẩn vị một cách chuyên nghiệp, từ đó khám phá trọn vẹn tinh hoa của nền ẩm thực xứ Phù Tang.

Tổng quan về Sushi và Sashimi: Hai “người anh em” khác biệt

Mặc dù cả Sushi và Sashimi đều thường sử dụng hải sản tươi sống làm nguyên liệu chính, nguồn gốc và cấu tạo của chúng lại khác nhau một cách cơ bản, tạo nên sự phân biệt rõ ràng trong văn hóa ẩm thực Nhật Bản.

Sushi: Món ăn của sự kết hợp

Sushi là một món ăn phức hợp, được định nghĩa bởi sự hiện diện của Shari – cơm trộn giấm (vinegared rice). Thuật ngữ “Sushi” thực chất không đề cập đến loại hải sản hay topping đi kèm, mà là sự kết hợp của cơm giấm với các loại topping khác nhau (được gọi là Neta).

Lịch sử của Sushi bắt nguồn từ kỹ thuật bảo quản cá bằng cách lên men với cơm. Ngày nay, Sushi đã phát triển thành nhiều hình thức đa dạng, từ Nigiri (cơm nắm bên trên là topping), Maki (cuộn rong biển), đến Temaki (cuộn hình nón), thể hiện sự sáng tạo không ngừng của các đầu bếp. Sushi là sự cân bằng giữa vị chua ngọt của cơm và hương vị tự nhiên của Neta.

Sashimi: Nghệ thuật của nguyên liệu tươi sống

Sashimi là món ăn tập trung hoàn toàn vào chất lượng và độ tươi ngon của nguyên liệu. Sashimi đơn giản là những lát hải sản tươi sống (thường là cá, sò điệp, bạch tuộc, hoặc thịt bò chất lượng cao) được cắt lát mỏng và tinh xảo, phục vụ kèm theo các loại rau củ trang trí như củ cải trắng bào sợi (Daikon).

Điểm cốt lõi của Sashimi là sự vắng mặt của cơm. Món ăn này được coi là đỉnh cao của sự tinh khiết, nơi thực khách có thể cảm nhận trọn vẹn hương vị, kết cấu và độ tươi mới của nguyên liệu mà không bị pha trộn bởi bất kỳ thành phần nào khác.

Khác biệt cốt lõi: Yếu tố Cơm và Cách chế biến

Để phân biệt Sushi và Sashimi chuẩn vị một cách rõ ràng nhất, chúng ta cần xem xét hai yếu tố quyết định: thành phần cơm và kỹ thuật chế biến.

Vai trò quyết định của Shari (Cơm giấm)

Yếu tố quan trọng nhất để xác định một món ăn có phải là Sushi hay không chính là Shari – cơm trộn giấm.

• Sushi: Bắt buộc phải có Shari. Cơm được nấu theo công thức đặc biệt, trộn với hỗn hợp giấm gạo, đường và muối. Chất lượng và nhiệt độ của Shari có ảnh hưởng lớn đến hương vị tổng thể của miếng Sushi. Nếu món ăn có hải sản nhưng không có cơm giấm, đó không phải là Sushi.
• Sashimi: Hoàn toàn không có cơm. Sashimi chỉ bao gồm lát hải sản được cắt tỉa kỹ lưỡng. Mục đích là làm nổi bật hương vị nguyên bản của cá, thường được phục vụ trên một lớp đá lạnh hoặc lá tía tô (Shiso) để giữ độ tươi.

Sự khác nhau trong kỹ thuật cắt và trình bày

Kỹ thuật cắt (Hōchō-jutsu) đóng vai trò then chốt trong cả hai món, nhưng mục đích lại khác nhau:

• Kỹ thuật cắt Sashimi: Các đầu bếp (Itamae) phải sử dụng dao chuyên dụng (Yanagiba) để cắt lát cá với độ dày và góc độ chính xác tuyệt đối. Kỹ thuật cắt này không chỉ để làm đẹp mà còn để tối ưu hóa kết cấu (texture) của miếng cá khi nhai. Ví dụ, kỹ thuật Hira-zukuri (cắt hình chữ nhật) thường dùng cho cá ngừ, trong khi Usu-zukuri (cắt siêu mỏng) dùng cho cá thịt trắng như cá bơn.
• Kỹ thuật chế biến Sushi: Tập trung vào việc tạo hình và kết hợp. Đối với Nigiri Sushi, đầu bếp phải nắm cơm giấm sao cho vừa đủ chặt để giữ hình dạng nhưng vẫn tơi xốp khi đưa vào miệng. Kỹ thuật cắt ở đây chủ yếu áp dụng cho Neta để đảm bảo nó vừa vặn với nắm cơm.

Văn hóa thưởng thức chuẩn vị

Để trải nghiệm trọn vẹn tinh hoa của 4. Món Nhật truyền thống: Phân biệt Sushi và Sashimi chuẩn vị, việc nắm vững nghi thức thưởng thức là điều vô cùng cần thiết.

Cách ăn Sushi và Sashimi đúng kiểu Nhật

• Thưởng thức Sashimi:

  • Sashimi nên được ăn trước Sushi để vị giác không bị ảnh hưởng bởi cơm giấm.
  • Sử dụng đũa gắp từng lát Sashimi, chấm nhẹ vào xì dầu (Shoyu).
  • Theo truyền thống, nên đặt một chút Wasabi trực tiếp lên miếng cá trước khi chấm xì dầu, thay vì trộn Wasabi vào bát xì dầu.
  • Ăn kèm gừng ngâm (Gari) giữa các loại cá khác nhau để làm sạch vị giác.

• Thưởng thức Sushi:

  • Sushi Nigiri có thể ăn bằng tay hoặc đũa.
  • Khi chấm xì dầu, chỉ nên chấm phần Neta (hải sản), không chấm phần Shari (cơm). Việc để cơm thấm xì dầu sẽ làm miếng Sushi bị mặn quá mức và dễ bị rã.
  • Nên ăn trọn vẹn miếng Sushi trong một lần để cảm nhận sự hòa quyện của các thành phần.

Các loại nước chấm và đồ ăn kèm truyền thống

Bên cạnh Sushi và Sashimi, các thành phần đi kèm cũng đóng vai trò quan trọng trong việc cân bằng hương vị:

• Xì dầu (Shoyu): Loại nước tương Nhật Bản, có vị mặn dịu và hương thơm đặc trưng.
• Wasabi (Mù tạt): Củ cải ngựa Nhật Bản, có vị cay nồng giúp làm nổi bật hương vị của cá và có tác dụng kháng khuẩn tự nhiên. Wasabi tươi được bào thủ công mang lại hương vị tốt nhất.
• Gừng ngâm (Gari): Gừng thái lát mỏng ngâm giấm ngọt. Gari được sử dụng để làm sạch vòm miệng giữa các loại cá, giúp thực khách thưởng thức hương vị của món tiếp theo một cách trọn vẹn nhất.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Sushi có nhất thiết phải có cá sống không?

Không nhất thiết. Mặc dù nhiều loại Sushi nổi tiếng sử dụng cá sống (như cá ngừ, cá hồi), định nghĩa cốt lõi của Sushi là sự kết hợp giữa cơm giấm (Shari) và Neta (topping). Neta có thể là hải sản đã nấu chín (như lươn nướng Unagi), trứng cuộn ngọt (Tamago), hoặc các loại rau củ (như dưa chuột, bơ).

Có nên trộn Wasabi vào xì dầu khi ăn Sashimi không?

Về mặt truyền thống và chuẩn mực ẩm thực, không nên trộn Wasabi vào xì dầu. Việc trộn Wasabi sẽ làm mất đi hương thơm tinh tế của nó và làm loãng hương vị của xì dầu. Cách ăn chuẩn vị là đặt một lượng nhỏ Wasabi trực tiếp lên miếng Sashimi trước khi chấm nhẹ vào xì dầu. Tuy nhiên, việc trộn Wasabi vào xì dầu (gọi là Wasabi-joyu) vẫn là một thói quen phổ biến ở phương Tây và một số nhà hàng bình dân.